بیانیه مطبوعاتی - شماره 62
.
نسخه PDF
در نود و پنجمین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانهها و افکار عمومیبرساند :
چشم اندازکلی وقایع روزهای اخیر
در نود و پنجمین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، فضای سیاسی و امنیتی منطقه همچنان تحت تأثیر پیامدهای جنگ ایران و آمریکا و تلاشهای موازی برای مدیریت آتشبس قرار دارد. جمهری اسلامی ایران ضمن حمایت از مسیر دیپلماسی، همچنان بر حفظ بازدارندگی نظامی و عدم اعتماد به تضمینهای طرف مقابل تأکید دارد. در اظهارات مسئولان سیاسی و نظامی، هماهنگی «میدان و دیپلماسی» بهعنوان راهبرد اصلی جمهوری اسلامیبرای پیگیری منافع ملی مطرح میباشد.
در حوزه امنیت منطقهای، تنگه هرمز همچنان مهمترین کانون تنش محسوب میشود. گزارشهای منتشرشده از عبور دهها کشتی تجاری و نفتکش با هماهنگی نیروهای دریایی ایران حکایت دارد، اما همزمان ادعاهای مربوط به سرنگونی پهپادهای آمریکایی و اسرائیلی و حملات متقابل به اهداف نظامی، نشان میدهد که وضعیت امنیتی منطقه هنوز شکننده است. با این حال، تداوم تردد دریایی بیانگر آن است که مسیر انتقال انرژی بهطور کامل مختل نشده و تلاشهایی برای حفظ جریان تجارت در این آبراه راهبردی ادامه دارد.
در بعد دیپلماتیک، نشانههایی از افزایش تحرکات سیاسی برای دستیابی به توافق مشاهده میشود. از سوی آمریکا اظهارات رئیس جمهوری آمریکا، گزارشهای نیویورک تایمز و تماسهای دیپلماتیک میان ایران، عمان و سایر کشورهای منطقه حاکی از آن است که مذاکرات درباره چارچوبی برای پایان بحران و بازگشایی کامل تنگه هرمز در جریان است. با این حال، اختلافات بر سر موضوعات هستهای، رفع محدودیتهای اقتصادی و نحوه اجرای توافق همچنان پابرجا و مانع از دستیابی سریع به یک توافق نهایی شده است.
بازار انرژی در این شرایط بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر ریسک ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. قیمت نفت با افزوده شدن «ریسک جنگ» در سطوح بالاتر تثبیت شده و بازارهای نفت و گاز بیش از آن که نگران کمبود واقعی عرضه باشند، نسبت به امنیت انتقال انرژی از خلیج فارس حساس شدهاند. نگرانی درباره صادرات LNG، افزایش هزینههای حملونقل دریایی و احتمال اختلال در تردد نفتکشها، موجب شده سرمایهگذاران با احتیاط بیش تری عمل کنند و بازار انرژی وارد مرحلهای از نااطمینانی ساختاری شود.
در مجموع، تصویر کلی ارائهشده نشان میدهد که منطقه در نقطهای میان تشدید تنش و حرکت به سمت توافق قرار گرفته است. از یک سو، تحرکات نظامی و تغییر مستمر مواضع و لحن مقامات واشنگتن همچنان ادامه دارد و از سوی دیگر، تلاشهای دیپلماتیک برای تثبیت آتشبس و رسیدن به یک چارچوب سیاسی پایدار در حال افزایش است. در این میان، سرنوشت تنگه هرمز و امنیت جریان انرژی همچنان مهمترین متغیر تعیینکننده برای اقتصاد منطقه و بازارهای جهانی باقی مانده است و آخرین ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر این که کلید محاصره منطقه در دست آنها قرار دارد و نه ایران، نشان می دهد که استمرار وضعیت موجود چندان هم با تمایلات و اهداف این کشور در تضاد نیست.
در تحولی دیگر و در حالی که آمریکا در چارچوب توقف آتش بس با جمهری اسلامی ایران، متعهد به جلوگیری از تجاوزات اسراییل در کلیه جبهههای منطقه بوده، رژیم صهیونیستی با نقض تعهد، همچنان به تجاوزات نظامی وحشیانه خود به خاک لبنان و با قتل شهروندان غیرنظامی لبنانی و بمباران امکان مسکونی آنها به ویژه در جنوب این کشور ادامه می دهد. این در حالی است که جامعه بین المللی و به ویژه مدعیان غربی صرفا به گرفتن ژست های نمادین با اثرات محدود اکتفا کرده و تقریبا هیچ اقدامیبرای جلوگیری از آواراه کرد شهروندان غیرنظامی و بی گناه آن مانند آن چه که با نام نسل کشی و جنایت علیه بشریت در غزه اتفاق افتاد، توسط رژیم اسراییل صورت نمیگیرد.
1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران
دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی
رویارویی با چالشهای بزرگ بدون تحمل سختیها شدنی نیست. عبور از این مسیر پر فراز و نشیب تنها با آگاهی و همکاری عمومی ممکن است. باید واقعیتهای موجود را برای مردم تبیین کنیم تا همه بخشهای جامعه در حل مشکلات مشارکت داشته باشند.
کاین درد مشترک هرگز جدا جدا درمان نمیشود.
دکتر مسعود پزشکیان
· در صحنه هستم و آماده هرگونه اتفاق هستم، یا با قدرت ادامه می دهم یا شهید میشوم.
· جان من، از جان رهبر شهید با ارزش تر نیست.
· باید در صحنه بود و مشکلات را مدیریت کرد.
· ما باید صادقانه در میدان باشیم و خدا کمکمان خواهد کرد.
محمدباقر قالیباف رئیس پارلمان
1- ما امتیازات را نه با گفت وگو، بلکه با موشکها میگیریم، در مذاکره فقط آنها را تفهیم میکنیم.
2- هیچ اعتمادی به تضمینها و حرفها نداریم، فقط رفتارها معیار است. اقدامیپیش از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد.
3- پیروز هر توافقی کسی است که از فردای آن، بهتر برای جنگ آماده شود.
محمدباقر قالیباف
محاصره دریایی لبنان و تشدید جنایات جنگی توسط رژیم صهیونیستیِ مرتکب نسلکشی، شواهد روشنی از پایبند نبودن آمریکا به آتشبس است. هر انتخابی بهایی دارد و دیر یا زود زمان پرداخت آن فرا میرسد. همه چیز در نهایت در جای خود قرار خواهد گرفت.
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه
همبستگی و همکاری میان کشورهای منطقه در شرایط کنونی، از بالاترین اهمیت برخوردار است. رهبران صلحطلب مسلمان، شانهبهشانه در کنار یکدیگر ایستادهاند تا زمینهساز صلح باشند. این اتفاق در زمانی بسیار حساس رخ میدهد و تاریخ همه آن را ثبت خواهد کرد. عید بر همه مسلمانان عزیز مبارک. همبستگی و همکاری میان کشورهای منطقه در شرایط کنونی، از بالاترین اهمیت برخوردار است.
سید عباس عراقچی
گفتگوها و تبادل پیامها در جریان است و تا وقتی به نتیجه مشخص نرسد، نمیشود در موردش قضاوت کرد و هر آنچه که الان گفته میشود گمانهزنی است و نباید به آن اهمیت داد تا وقتی که به قطعیت برسد.
سید عباس عراقچی
برای توجه فوری:
آتشبس میان ایران و ایالات متحده بدون هیچ ابهامی، آتشبسی در تمامی جبههها از جمله لبنان محسوب میشود.
نقض این آتشبس در هر یک از جبههها، به منزله نقض آن در تمامی جبههها است.
ایالات متحده و اسرائیل مسئول پیامدهای هرگونه نقض این آتشبس خواهند بود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
ملت ایران در برابر دشمنان و مشکلات عقبگرد نکرد و هیچ خلا سیاسی به وجود نیامد. دشمنان میخواستند با ایجاد یک ترس و اضطراب روانی بزرگ، دل مردم را خالی کنند؛ اما این نقشه به نتیجه نرسید. تلاش کردند ضریب دلهره اجتماعی را بالا ببرند، اما تجمعات مردمی، میدان را به صحنه شجاعت تبدیل کرد. ترس مثل یک اپیدمی و بیماری واگیردار است؛ اما شجاعت یک اکسیر است که مردم ایران آن را به یکدیگر منتقل کردند. با تهدید، حمله به مناطق مسکونی و هدف قرار دادن زیرساختها میخواستند وحشت بیافرینند؛ اما جامعه ایرانی مقاومتر از آن بود که تسلیم ترس شود. تجمعات خیابانی، محلهای و مردمی موجب شد جامعه ایرانی در کنار یک دیگر، جامعهای شجاع و مقاوم باقی بماند.
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه
(در واکنش به اظهارات رئیس جمهور آمریکا مبنی بر برداشته شد محاصره نظامی دریای عمان و خلیج فارس) هیچکدام از طرفهای غربی وقتی در مورد جمهوری اسلامی ایران صحبت میکنند، نمیتوانند از زبان «باید» صحبت کنند. ما براساس منافع و حقوق ملت ایران، خودمان تصمیم میگیریم. این یک نکته است. آن چه آمریکاییها بهعنوان محاصره دریایی از آن نام میبرند، از ابتدا یک اقدام غیرقانونی بود؛ هم نقض آتشبس بود و هم اخلال در آزادی دریانوردی بینالمللی. باید ببینیم در عمل آیا واقعاً به این حرفشان عمل خواهند کرد یا صرفاً یک ادعای تبلیغاتی است؟ اگر این کار را انجام دهند، در واقع توقفِ کار خلافی است که از چند هفته پیش شروع کردند و از ابتدا نباید چنین اقدامی را مرتکب میشدند. در این مرحله بر خاتمه جنگ متمرکز هستیم و گفتگویی درباره جزئیات مسائل هستهای نخواهیم داشت.
دیدار سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران با سخنگوی وزارت امور خارجه
امیر سرتیپ محمد اکرمینیا در دیدار با اسماعیل بقائی ضمن تأکید بر نقش مکمل دیپلماسی و میدان در صیانت از منافع و امنیت ملی، اظهار داشت: امروز دیپلماسی و میدان نزدیکتر و هماهنگتر از هر زمانی در مسیر تحقق منافع و عزت ملی کشور میکوشند و نتیجه این هماهنگی و تلاش همافزا را میتوان در دستاوردهای بزرگ ملت ایران و ناکام گذاشتن دشمنان در جنگها و دسیسههای یک سال اخیر مشاهده کرد.
بقایی نیز با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای مدافع وطن در ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و با تجلیل از حضور مستمر و اقتدارزای مردم در میدان و خیابان طی ۹۰ روز گذشته برای ناکام گذاشتن شرارتهای دشمنان، فداکاری و رشادت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در دفاع از کیان ایران را مایه افتخار هر ایرانی دانست.
اسماعیل بقائی
بیانیه اتحادیه اروپایی در محکومیت ایران به خاطر اعمال حق مشروع دفاع از خود در برابر حملات غیرقانونی آمریکا با مبدا یک کشور همسایه جنوبی خلیج فارس، مثال آشکار نفاق و رویکرد دوگانه است؛ این بیانیه، ریاکارانه و غیرمسئولانه است.
اتحادیه اروپا باید نسبت به اصل حاکمیت قانون و اصول منشور سازمان ملل که همواره نسبت به آنها مدعی بوده است، پایبند بماند. اتحادیه اروپا باید از رویکرد مبتنی بر خشنودسازی متجاوزان و سرزنش کردن طرفهایی که از خود دفاع میکنند، دست بردارد.
اقدام ایران در هدف قرار دادن مبادی و امکاناتی که برای تجاوز نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار میگیرد، اقدام قانونی در چارچوب حق دفاع مشروع است.
دولتها تعهد قانونی دارند که مانع از استفاده طرفهای متجاوز از قلمرو و امکانات آنها برای تعرض به یک کشور دیگر شوند.
اسماعیل بقائی
-ادامه بیکیفری رژیم صهیونیستی و مماشات در برابر تجاوزگری، جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و نسلکشی، بدون تردید آثار و پیامدهایش برای صلح و امنیت جهانی و منطقهای همزمان احساس میشود و جامعه جهانی موظف است به مسئولیتهای خود در قبال یک کشور عضو سازمان ملل متحد عمل کند.
- ما تأکید کرده ایم و کماکان تأکید داریم بر این نکته که آتشبس در لبنان، بخش لاینفک هرگونه آتشبس و هرگونه توافق نهایی برای خاتمه جنگ است. بدون تردید، جمهوری اسلامی ایران خود را متعهد میداند به اتخاذ هرگونه اقدام لازم برای پاسداشت آتشبسی که طرف مقابل، خود را نسبت به آن متعهد اعلام کرده بود، اما در عمل مکرراً آن را نقض میکند.
- مذاکره در دل سوءظن شدید و بدگمانی آغاز شد و تبادل پیامها نیز در همین قالب و در همین فضا در حال انجام است.
در شرایطی که طرف مقابل به صورت مداوم دیدگاههای خود را تغییر میدهد، مطالبات جدید یا متناقضی مطرح میکند و پیامهای رسانهای متفاوت و متناقض ارسال میشود، طبیعی است که این وضعیت موجب طولانی شدن روند مذاکره شود. به این، عامل مخربی هم باید افزود که همواره در منطقه ما مانع از شکلگیری هرگونه روندی برای کاهش تنش بوده است و آن رژیم صهیونیستی است.
- هر آنچه در لبنان در حال وقوع است، هر آنچه در منطقه ما و در کل غرب آسیا بهواسطه اقدامات رژیم صهیونیستی شاهد آن هستیم، حتماً پای ثابت آن آمریکا است و آمریکا مسئول پیامدها و تبعات حمایتهای بی قید و شرط خود از رژیم صهیونیستی تلقی میشود.
- ما بارها از کشورهای منطقه خواسته ایم که به تعهدات بینالمللی خودشان عمل کنند. خودداری از اجازه دادن به کشورهای متجاوز، به طرفهای متجاوز، برای استفاده از قلمرو یک کشور جهت انجام اقدامات ایذایی علیه یک کشور دیگر، یک اصل پذیرفتهشده و ثابت حقوق بینالملل است.
- در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع هستهای، هیچ مذاکرهای در این مرحله صورت نگرفته است. در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.
2- بحران در تنگه هرمز و در منطقه
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه
طی شبانه روز گذشته (شنبه) ۲۰ کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگۀ هرمز عبور کردند. این چند شب، شب آرشهای کمانگیر است. نیروهای مسلح پیشتر اعلام کرده بودند که دو آبی، خط قرمز ایران است؛ آبی آسمان خلیج فارس و آبی تنگه هرمز. آرشهای کمانگیر که چند شب قبل یک پهپاد اوربیتال را ساقط کرده بودند، دیشب نیز بار دیگر کمان کشیدند و پهپاد صهیونیستی را بر فراز جزیره قشم با تیر و آتش سرنگون کردند. این عملیات پیامی روشن داشت؛ آسمان خلیج فارس تحت اشراف کامل مدافعان ایران است و حتی پهپادهای رادارگریز نیز توان نفوذ به این حریم راهبردی را ندارند.
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه
طی شبانه روز گذشته (یک شنبه) ۲۸ فروند کشتی اعم از نفتکش، کانتینر بر و سایر کشتیهای تجاری پس از کسب مجوز، با هماهنگی و تامین امنیت نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز عبور کردند. خلیج فارس یک پهنه آبی متعلق به کشورهای مسلمان منطقه بوده و تجاوز و شرارت های ارتش تروریست امریکایی مهم ترین دلیل ناامنی آن در این ایام است.کنترل هوشمند تنگه هرمز به طور مستمر و با صلابت و اقتدار در حال انجام است.
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
بامداد روز یک شنبه یک فروند پهپاد MQ1ارتش متجاوز آمریکا با ورود به فضای آبهای سرزمینی ایران قصد انجام عملیات خصمانه داشت که بلافاصله در رصد و هدف موشکهای پدافند نوین سپاه قرار گرفت و سرنگون شد. فضای آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران تحت کنترل کامل قرار دارد و با هر تجاوزی قاطعانه برخورد خواهد شد.
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
به دنبال تجاوز ارتش متجاوز امریکا به یک دکل مخابراتی در جزیره سیریک واقع در استان هرمزگان، رزمندگان نیروی هوافضای سپاه پایگاه هوایی مبدأ تجاوز را مورد هدف قرار دادند و اهداف پیش بینی شده منهدم گردید.
نیروی هوافضای سپاه اخطار داد در صورت تکرار تجاوز، پاسخ کاملاً متفاوت خواهد بود و مسئولیت آن به عهده رژیم متجاوز و کودک کش امریکا است.
3- اقدامات تنش آفرین
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا
ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز اعلام کرد که دو اولویت اصلی واشنگتن در مذاکرات، بازگشایی تنگه هرمز بدون اخذ عوارض و اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
نیویورک تایمز
ترامپ شروط سختتری را برای چارچوب صلح به ایران ارسال کرده است. به گفته سه مقام مسئول، ترامپ شروط چارچوب احتمالی توافق برای پایان جنگ ایران را سختتر کرده و این تغییرات پیشنهادی را برای بررسی به ایران فرستاده است. هنوز مشخص نیست که چه تغییراتی در متن این توافقنامه ایجاد شده است. اما دو مقام مسئول گفتهاند که ترامپ نگران بخشهایی از توافق احتمالی است که شامل آزادسازی داراییهای مسدودشده ایرانیان میشود.
4- تلفات و خسارات جنگ
سخنگوی شهرداری تهران
تاکنون ۵۱ هزار پرونده بازسازی تشکیل شده است. در مواردی که تقاضای اسکان اضطراری شده، ظرف ۴۸ تا ۷۲ ساعت توسط گروههای جهادی تعمیرات انجام شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان
در مجموع ۳ هزار و ۴۱۱ دستگاه خودروی سبک، سنگین و موتورسیکلت در خلال جنگ رمضان آسیبدیدند که با توجه به ارزیابی خسارات توسط تیمهای فنی شعب شرکت بیمه ایران در ۱۴ شهرستان استان، ۶۵ درصد خسارات پرداخت شد.
رئیس سازمان بهزیستی
در روزهای جنگ بیش از ۳۰۶ هزار خدمت مشاورهای در سطح کشور ارائه شد و ۶۷ هزار خانواده نیز از آموزشهای توانمندسازی بهرهمند شدند تا آثار اجتماعی و روانی ناشی از شرایط جنگی کاهش یابد.
5- مبارزه با پروپاگاندا، جنگ روانی ، دروغ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی
بلومبرگ
سفارشهای دفاعی آمریکا برای کالاهای سرمایهای دفاعی در ماه آوریل به دومین سطح بالای ثبت شده در تاریخ صعود کرد.
بر اساس ارقام اداره سرشماری آمریکا، سفارش های دفاعی ماه گذشته ۷ درصد افزایش یافت و پس از افزایش ۲۶ درصدی در ماه مارس به 2/22 میلیارد دلار رسید.
فارین پالیسی
جنگ ایران یک اشتباه آشکار بود و ترامپ باید اعتراف کند که اشتباه کرده است واشنگتن به جای پذیرش خطا، همچنان از مواجهه با واقعیت شکست خود طفره میرود.
دونالد ترامپ
ایران واقعاً میخواهد به یک توافق برسد و این توافق برای آمریکا و کسانی که با ما هستند، توافق خوبی خواهد بود.
اما آیا دمکراتها و جمهوریخواهانِ بهظاهر میهنپرست نمیفهمند که وقتی افراد سیاسیِ فرصتطلب، به شکلی بیسابقه و بارها و بارها بهطور منفی اظهارنظر میکنند و میگویند که باید سریعتر عمل کنم، یا آهستهتر عمل کنم، یا وارد جنگ شوم، یا وارد جنگ نشوم، یا هر چیز دیگری، انجام درست وظیفهام و مذاکره کردن برای من بسیار دشوارتر میشود؟
فقط آرام بنشینید و آسوده باشید؛ در نهایت همهچیز بهخوبی پیش خواهد رفت، همیشه همینطور میشود!
دونالد ترامپ
توافق پیشنهادی «به وضوح بیان میکند که ایران سلاح هستهای نخواهد داشت». این توافق سپس با جزئیات بسیار قوی و طولانی، به بحث در مورد جنبههای مختلف دیگر هستهای میپردازد. در واقع، بخش عمده توافق در مورد همین مساله است. سی ان ان و بسیاری از رسانههای دروغین دیگر، یک فاجعه رسانهای با نرخ تماشای پایین هستند. حتی با تغییر مالکیت جدید، به احتمال زیاد هرگز بهتر نخواهند شد.
6- بازتاب رسانهها و تحلیل پژوهشکدهها از تحولات جاری
نتایج نظرسنجی یک موسسه نظرسنجی وابسته به دانشگاه تهران
3/62 درصد مردم از پذیرش آتشبس توسط ایران حمایت کردهاند. 2/54 درصد با ادامه مذاکرات موافقاند. 1/42 درصد احتمال دستیابی به توافق را بالا میدانند. 9/78 درصد معتقدند حتی در صورت توافق، آمریکا به تعهداتش پایبند نخواهد بود.
نتایج پیمایشهای اخیر نشان میدهد جامعه ایرانی نگاهی واقعگرایانه به مذاکرات دارد؛ تنها 9/9 درصد معتقدند ایران در مذاکرات بیش از حد نرمش نشان داده است. این ارقام نشان میدهد افکار عمومی از مذاکره حمایت میکند، اما نسبت به آمریکا خوشبین نیست.
همین نتایج حاکی است که 8/58 درصد مردم در تجمعات مردمی یا مراسم تشییع شهدا حضور داشتهاند. 59 درصد مردم نتیجه جنگ را به سود ایران ارزیابی کردهاند. تنها 2/10 درصد آمریکا و اسرائیل را پیروز جنگ دانستهاند.
احساس افتخار به جایگاه ایران در جهان از 2/44 درصد به 9/66 درصد افزایش یافته است. این اعداد نشان میدهد جنگ نهتنها باعث فروپاشی اجتماعی نشد، بلکه به تقویت هویت ملی و احساس تعلق به ایران انجامید. در همین مدت تمایل به مهاجرت از ایران افزایش پیدا نکرده است.
میزان اعتماد به صداوسیما از 1/30 درصد به 43 درصد بهعنوان منبع اصلی اخبار مردم افزایش یافته است. 6/81 درصد مردم به اطلاعرسانی و صداقت نهادهای دفاعی کشور اعتماد دارند. اعتماد به رئیسجمهور آمریکا تنها 2/19 درصد ثبت شده است. 6/41 درصد مردم معتقدند ایران بیش ترین هزینه اقتصادی جنگ را پرداخت کرده، اما بسیاری نیز معتقدند آمریکا و متحدانش هزینههای سنگینی متحمل شدهاند.
وال استریت ژورنال: ادامه فروش نفت ایران با وجود محاصره دریایی
انتقال کشتی به کشتی نفت ایران وسط دریا، قدرت کلیدی این کشور را نشان میدهد و آشکار میکند که چرا ایران توانسته است برای مدت طولانی در برابر فشار آمریکا مقاومت کند.
طبق گزارش کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین، تهران سال گذشته حدود ۳۱ میلیارد دلار درآمد نفتی از چین به دست آورده است.
دولت چین اخیراً به شرکتهای داخلی دستور داد که از تحریمهای آمریکا علیه پنج پالایشگاه چینی پیروی نکنند.
نیویورکتایمز
گفته میشود پیشنویس یک طرح میان آمریکا و ایران روی میز است. مقامهای آمریکایی و ایرانی میگویند که به شرایط یک توافق اولیه نزدیک شدهاند. با این حال، برخی مسائل اختلافی همچنان باقی مانده است؛ بهویژه درباره تنگه هرمز. یکی از بندهای قابلتوجه پیشنویس توافق، ایجاد یک سازوکار اقتصادی برای ایران پس از جنگ است. یک مقام ایرانی این طرح را "برنامه بازسازی" توصیف کرده و ارزش آن را حدود ۳۰۰ میلیارد دلار دانسته است. دو دیپلمات آگاه از مذاکرات نیز گفتهاند این طرح در قالب یک "صندوق سرمایهگذاری بینالمللی" تعریف شده که آمریکا در صورت دستیابی به توافق نهایی، به تسهیل آن کمک خواهد کرد. جزئیات نهایی صندوق قرار است در مراحل بعدی مذاکره تعیین شود. گفته میشود این ایده به استیو ویتکاف و جارد کوشنر نسبت داده شده و شامل پیشنهادهایی مانند تقویت پروژههای املاک و مستغلات در تهران و سازوکار سرمایهگذاری گستردهتر بهعنوان مشوق توافق است.
اندیشکده کوئینسی
کنگره آمریکا بیسروصدا ادغام ارتش آمریکا و اسرائیل را کلید زده است. کنگره آمریکا در لایحه بودجه سال ۲۰۲۷ بندی را پیشبینی کرده است که نیروهای مسلح این کشور و اسرائیل را با یک دیگر پیوند میدهد. ماده ۲۲۴ این لایحه از تحقیق و توسعه دوجانبه، سرمایهگذاری و تولید مشترک تسلیحات با اسرائیل صحبت کرده و نوع جدیدی از همکاری نظامی-صنعتی را بین واشنگتن و تلآویو پایهریزی میکند. اگرچه آمریکا و اسرائیل در حال حاضر نیز بهشدت در زمینه پدافند با هم کار میکنند، اما این ماده هماهنگی را به تمام حوزههای فناوری دفاعی گسترش میدهد. این بند همچنین پیشنهاد «ادغام دادهها» را مطرح میکند که به موجب آن دادههای ارتش آمریکا میتواند به دادههای ارتش اسرائیل تبدیل شود. این اقدام کنگره در حالی است که بر اساس نظرسنجی اخیر مؤسسه امور جهانی، «تنها ۱۶ درصد از شهروندان آمریکایی میگویند باید بدون محدودیت به تأمین سلاح اسرائیل ادامه داد. در مقابل، ۳۸ درصد خواهان توقف کامل ارائه تسلیحات به اسرائیل هستند و ۲۴ درصد نیز میخواهند هرگونه تحویل تسلیحات مشروط به نحوه استفاده از آنها باشد.
رویترز
بر اساس پژوهش بانک مرکزی اروپا، جنگ ایران میتواند برای مصرفکنندگان منطقه یورو نوعی "زخم مضاعف" اقتصادی و روانی ایجاد کند؛ زیرا آثار این بحران بر آسیبهای باقیمانده از جنگ اوکراین و بحران انرژی سال ۲۰۲۲ افزوده میشود:
-تغییر رفتار سریع مصرفکنندگان: شهروندان اروپایی، بلافاصله پس از آغاز حملات در ۲۸ فوریه، رفتار مصرفی خود را تغییر دادند و وارد فاز صرفهجویی شدند.
-وحشت از تورم در مارس ۲۰۲۶: نزدیک به نیمی از شرکتکنندگان در نظرسنجی اعلام کردند به شدت نگران تغییرات قیمتها هستند؛ این وحشت معادل ژانویه ۲۰۲۳ است، با این تفاوت که آن زمان تورم واقعی 6/8 درصد بود.
-فعال شدن خاطره بحران اوکراین: خاطره بحران انرژی ۲۰۲۲، حساسیت اروپاییها را بالا برده است. دو زخم روانی یکدیگر را تقویت میکنند و مردم سناریوهای رکود تورمی را جدی میگیرند.
-فشار مضاعف بر بانک مرکزی: اروپا با وجود بازگشت قیمت نفت از مرز ۱۲۰ دلار، بانک مرکزی اروپا مجبور خواهد شد نرخ بهره را افزایش دهد.
-جمعبندی جنگ علیه ایران فقط یک شوک انرژی نیست: ایجاد حافظه اقتصادی از بحران، رفتار مصرفکنندگان را تغییر داده و اثرات تورمی و رکودی را در بلندمدت تشدید میکند.
نظرسنجی مشترک «اکونومیست» و «یوگاو»
برای بازه زمانی ۲۲ تا ۲۶ مه، میزان تأیید عملکرد رئیس جمهور آمریکا به پایینترین سطح در دوران ریاستجمهوری او رسیده است. طبق این نظرسنجی، تنها ۳۴ درصد از آمریکاییها عملکرد وی را تأیید میکنند، در حالی که ۵۹ درصد با آن مخالف هستند. بر این اساس، شاخص رضایت خالص او به منفی ۲۶ واحد رسیده است. این رقم به عنوان پایینترین سطح محبوبیت ترامپ در هر دو دوره ریاستجمهوریاش ثبت شده و حتی از بدترین وضعیت محبوبیت جو بایدن نیز پایینتر گزارش شده است. در بخشهای مختلف جامعه آمریکا نیز کاهش محبوبیت ترامپ مشهود است؛ بهویژه در میان رأیدهندگان مستقل که میزان رضایت به منفی ۴۴ رسیده و همچنین در میان مردان که این شاخص به منفی ۱۹ کاهش یافته است.
اندیشکده بروکینگز
برخی تحلیلگران بر این باورند که این پیروزی، خود به منزله «سلاح هستهای واقعی» ایران است و عملاً نیازی به سلاح هستهای متعارف ندارند. این موضوع از آن رو طنزآمیز است که دونالد ترامپ تمام تمرکز خود را صرفاً به خاطر رقابت با باراک اوباما بر مسئله توافق هستهای معطوف کرده است؛ در حالی که دستاورد کنونی ایران برای خودشان بسیار ارزشمندتر و راهبردیتر از یک سلاح هستهای است.
ایندیپندنت
آمریکاییها از زمان آغاز جنگ ایران توسط ترامپ، ۵۹ میلیارد دلار بابت افزایش قیمت سوخت پرداخت کردهاند. مارک زندی اقتصاددان ارشد مودیز در برنامه اسکواک باکس سیانبیسی، تخمین زد که این افزایش هزینهها حدود ۴۵۰ دلار برای هر خانوار آمریکایی بوده است که عمدتاً شامل بنزین، سپس هزینه گازوئیل و هزینههای سوخت جت و قیمت های بالاتر بلیط هواپیما میشود.
7- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در منطقه
در سه روز گذشته، بازار انرژی تقریباً بهطور کامل تحت سلطه ریسک ژئوپلیتیکی خلیج فارس بوده و سایر عوامل سنتی مانند رشد تقاضا، دادههای اقتصادی چین یا سیاست تولید اوپکپلاس در حاشیه قرار گرفتهاند. معاملهگران نفت و گاز اکنون بیش از آن که به تعادل عرضه و تقاضا نگاه کنند، بر امنیت انتقال انرژی از منطقه خلیج فارس تمرکز دارند. مهمترین متغیر بازار، وضعیت تردد نفتکشها و کشتیهای LNG در تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که همچنان گلوگاه اصلی انرژی جهان محسوب میشود.
از جمعه تا امروز، قیمت نفت پس از یک دوره اصلاح کوتاه دوباره صعودی شد. نفت برنت امروز به محدوده حدود ۹۴ دلار رسید و نفت خام آمریکا نیز به نزدیکی ۹۰ دلار بازگشت. دلیل اصلی این رشد نه کمبود فوری نفت، بلکه بازگشت «پرمیوم ریسک جنگ» به بازار بوده است؛ یعنی معاملهگران احتمال اختلال بیشتر در صادرات خلیج فارس را در قیمتها لحاظ میکنند.
در بازار نفت خام، مسئله کلیدی طی این سه روز کاهش اطمینان نسبت به تداوم جریان صادرات بوده است. دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد بخشی از نفتکشها همچنان از هرمز عبور میکنند، اما حجم تردد هنوز پایینتر از شرایط عادی است و شرکتهای کشتیرانی با احتیاط بیشتری عمل میکنند. همین موضوع باعث شده بازار نسبت به هر خبر امنیتی جدید واکنش شدیدی نشان دهد، حتی اگر عرضه واقعی هنوز بهطور گسترده مختل نشده باشد.
در بخش گاز طبیعی، حساسیت بازار حتی بیش تر از نفت است. دلیل آن وابستگی بخش مهمی از آسیا و اروپا به LNG خلیج فارس بهویژه صادرات قطر است. در سه روز اخیر نگرانی اصلی معاملهگران این بوده که هرگونه تشدید تنش دریایی میتواند زنجیره صادرات LNG را مختل کند. به همین علت قیمتهای گاز در بازارهای بینالمللی همچنان در سطوح بالای نوسان قرار دارند و ریسک عرضه بهعنوان مهمترین عامل قیمتگذاری شناخته میشود.
بازار فرآوردههای نفتی نیز نشانههای فشار را نشان میدهد. طی روزهای اخیر توجه زیادی به کاهش ذخایر بنزین و سوخت در برخی بازارهای مصرفی جلب شده است. در آمریکا موجودی بنزین به پایینترین سطوح فصلی چند سال اخیر نزدیک شده و هم زمان آغاز فصل سفرهای تابستانی میتواند فشار بیش تری بر پالایشگاهها وارد کند. در نتیجه، بازار فرآوردهها اکنون سریعتر از بازار نفت خام به تحولات منطقه واکنش نشان میدهد.
یکی از نکات مهم سه روز اخیر این است که بازار هنوز وارد فاز «شوک کامل عرضه» نشده است. ذخایر تجاری، نفت ذخیرهشده روی دریا و ظرفیتهای اضطراری تاکنون بخشی از کمبودها را جبران کردهاند. اما تحلیلگران هشدار میدهند اگر محدودیتهای حملونقل دریایی ادامه یابد، این ذخایر به تدریج تخلیه خواهند شد و اثر واقعی بحران با تأخیر بیشتری در قیمتها ظاهر میشود.
در سمت تولیدکنندگان، اوپکپلاس همچنان تلاش میکند از جهش کنترلنشده قیمتها جلوگیری کند. اما در عمل بازار اعتقاد دارد توان جبران کامل اختلال احتمالی هرمز محدود است. بخش بزرگی از ظرفیت مازاد تولید جهان نیز خود در منطقه خلیج فارس قرار دارد و در صورت تشدید بحران، امکان انتقال آن به بازارهای مصرفی با چالش روبهرو میشود. به همین دلیل واکنش بازار به اخبار امنیتی بسیار قویتر از واکنش به تصمیمات تولیدی اوپکپلاس است.
جمعبندی سه روز گذشته این است که بازار انرژی وارد مرحلهای از «ریسک ساختاری بالا» شده است. نفت فعلاً در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار در حال نوسان است و گاز نیز تحت تأثیر نگرانیهای لجستیکی قرار دارد. تا زمانی که اطمینان درباره امنیت تردد در تنگه هرمز بازنگردد، قیمت انرژی بیش تر تابع تحولات نظامی و امنیتی خواهد بود تا عوامل بنیادین اقتصادی. در کوتاهمدت، بازار انرژی نه با کمبود قطعی عرضه، بلکه با نااطمینانی شدید درباره آینده عرضه مواجه است و همین نااطمینانی اکنون بزرگترین محرک قیمتهاست.
8- تلاشهای دیپلماتیک
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و عمان
سید عباس عراقچی و بدر البوسعیدی، ظهر روز جمعه در یک تماس تلفنی راجع به روابط دوجانبه و تحولات منطقه گفتگو کردند. وزیر امور خارجه ضمن تشریح آخرین وضعیت روند دیپلماتیک به میانجیگری پاکستان، رسیدن به توافق نهایی را منوط به توقف رویکرد زیادهخواهانه و موضعگیریهای متغیر و متناقض از سوی طرف آمریکایی دانست و تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران در پیگیری حقوق حقه و منافع مشروع خود جدی و ثابتقدم است.
وزیر امور خارجه با تمجید از رویکرد اصولی و مسئولانه عمان درباره مباحث مرتبط با صلح و امنیت منطقه، از جمله نقشآفرینی سازنده این کشور بهعنوان میانجی گفتگوهای ایران-آمریکا، که البته با بدعهدی آمریکا مواجه گردید، لفاظیهای تهدیدآمیز آمریکا علیه عمان را محکوم و خاطرنشان کرد که تدابیر مسئولانه عمان و ایران برای مدیریت تردد ایمن و امن کشتیرانی در تنگه هرمز بر مبنای قواعد حقوق بینالملل و در راستای منافع جامعه جهانی است.
وزیر امور خارجه همچنین با محکوم کردن جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و فلسطین اشغالی، بر مسئولیت اخلاقی و قانونی کشورهای منطقه، سازمان همکاری اسلامی و سازمان ملل متحد برای اقدام عاجل جهت توقف تجاوز رژیم اشغالگر علیه لبنان و تداوم نسلکشی در فلسطین اشغالی تاکید کرد. در این تماس تلفنی، طرفین درباره راههای گسترش مناسبات دوجانبه و نیز همکاری برای تقویت اعتماد، صلح و ثبات در منطقه رایزنی کردند.
بخش دیپلماسی عمومی
سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه